طراحی کارخانه

نویسنده : Shahab Mirzaean

ژوئن 28, 2019

بدون دیدگاه

طراحی کارخانه یکی از تخصص های مهندسین مشاور منظر بوم نقش در سال های اخیر بوده است . طراحی کارخانه توسن تجهیز برنده اول جایزه معماری داخلی ایران در سا ل1397 ، طراحی کارخانه داروسازی رستاژن ، طراحی کارخانه ساعدی نیا از مهم ترین تجربه های طراحی کارخانه مهندسین مشاور منظر بوم نقش بوده است.تجارب حاصل شده در طراحی کارخانه ، طراحی واحدهای صنعتی سبب شکلگیری بخش مجزای مشاوره احداث کارخانه ، راه اندازی کارخانه و واحدهای صنعتی در شرکت معماری منظر بوم نقش شده است.

طراحی کارخانه و به طور عام طراحی واحد های صنعتی  به عنوان یک واحد درسی در دانشگاه با نام پروفسور جیمز مک گرگور اپل استاد نامدار انستیتو فنی جورجیا همراه بوده است. کتاب ایشان در سال ۱۹۵۰ منتشر شد و در سالهای ۱۹۶۳ و ۱۹۷۸ بازنویسی شده است.جامعه جهانی مهندسین صنایع به پاس زحمات اپل در راستای گذار طراحی واحد های صنعتی از صنعت به دانشگاه، و تولید مبنای دانش برای طراحی کارخانه، به نام ایشان و استاد دیگری در طرحریزی واحد های صنعتی به محققین و اساتید جایزه ای را تحت عنوان برجسته صنایع اعطا می نماید.

تعریف

طرحریزی واحد های صنعتی ، تعیین چگونگی چیدمان تجهیزات و انتخاب سیستم های حمل و نقل می باشد که در آن چیدمان عبارتست از انتخاب بهینه ترین و موثر ترین ترتیب چیدن و هماهنگی تجهیزات یک واحد تولیدی برای کارآیی حداکثری از تلفیق منابع مختلف که در راستای تولید استفاده میشوند. طراحی واحد های صنعتی به طور کلی ، ترتیب قرار گرفتن سالن ها ، بخش ها ، ایستگاه های کاری ، ماشین آلات و تجهیزات ، مواد ، نیروی انسانی به نحوی است که حداکثر راندمان در تولید محصول بدست آید.

اهمیت طراحی واحد صنعتی

اقتصادی بودن تولید: برای حفظ کارایی سیستم باید جریان مواد مناسب باشد.

کارایی: ایجاد سیستم منظم جهت افزایش کارآیی و بهره وری ضروری است.

حجم بالای سرمایه گذاری: ایجاد واحد های صنعتی ، درصد بالایی از تولید ناخالص ملی را در بر می گیرد . به همین روی میبایست تمهید لازم جهت کاهش ریسک سرمایه گذاری از یک سو و ایجاد چرخه سود آوری لحاظ شود.

بهبود و گسترش: واحد های صنعتی برای توسعه و بهبود  سطح فعالیتها توسعه می یابند.

 هزینه بالای حمل و نقل : حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد هزینه های تولیدی، هزینه حمل و نقل است.

ضرورت صرفه جویی در منابع مواد اولیه: به دلیل محدود بودن منابع.

اهداف طراحی کارخانه

سهولت فرایند تولید و ایجاد جریان مواد مناسب

کوتاه کردن زمان تولید و به حداقل رساندن جابه جایی

کاهش سرمایه گذاری روی ماشین آلات

افزایش انعطاف پذیری کارخانه در تغییرات

افزایش بهره وری از نیروی انسانی، ماشین آلات و زمین

تأمین راحتی، ایمنی و اطمینان پرسنل

مراحل طراحی کارخانه و برنامه ریزی واحد صنعتی

  • جمع آوری اطلاعات اولیه

مطالعه بازار، پیش بینی فروش، طراحی محصول، بررسی فنی و اقتصادی، مکان یابی

  • تحلیل اطلاعات اولیه(نمودار مونتاژ)
  • طراحی فرایند تولید(نمودار فرایند)
  • طراحی الگوی جریان مواد
  • بررسی طرح کلی انتقال مواد
  • محاسبه تجهیزات مورد نیاز
  • طراحی ایستگاه های کاری
  • انتخاب تجهیزات انتقال مواد
  • هماهنگی فعالیتها
  • بررسی رابطه فعالیتها
  • تعیین انبارهای مورد نیاز
  • فعالیتهای خدماتی و پشتیبان تولید
  • تعیین فضاهای مورد نیاز
  • تخصیص فضا به فعالیتها
  • بررسی نوع ساختمان
  • تهیه طرح اصلی
  • ارزیابی، کنترل و اصلاح طرح
  • تصویب طرح
  • پیاده سازی طرح
  • پیگیری امور در طول طرح

  اما  از دیدگاه اپل مراحل طراحی کارخانه شامل مراحل زیر است.

  • جمع آوری اطلاعات اولیه
  • مطالعه و بررسی بازار
  • پیش بینی فروش
  • طراحی محصول
  • طراحی قرآیند عملیات
  • طراحی عملیات ساخت
  • طرح ریزی
  • طرح استقرار و سیستم حمل و نقل
  • طرح ساختمان تاسیسات
  • برآورد هزینه طرح وتامین منابع مالی
  • ارزیابی مالی طرح
  • ساخت ماشین آلات در صورت لزوم
  • تهیه زمین و تسطیح و خاکبرداری و.
  • خرید ماشین آلات و آموزش پرسنل
  • نصب و راه اندزی ماشین آلات
  • تولید آزمایشی (واقعی)
  • انبار کردن
  • توزیع – مواد اولیه،قطعات و محصولات
  • فعالیت برای توسعه و گسترش
  • جستجو و گرفتن بازارهای متعدد
  • بررسی حل مشکلات و حل آنها
  • تعیین مقامات و مسئولیت ها

سطوح طراحی کارخانه در مشاوره احداث کارخانه

سطح کلان (Site Plan) : طرحی است که داخل کارخانه و همه عناصر اصلی آن مثل سالن تولید، مراکز خدماتی و غیر تولیدی، خیابانها، فضای سبزو عناصر جنبی مثل خط آهن را نشان می دهد.

سطح میانی(Production Department): که در آن داخل سالن های کاری و کارگاههای مربوط به هر سالن را نشان می دهد.

سطح جزئی(Work Station): در این سطح ایستگاههای کاری داخل هر کارگاه و محل ماشین ها، ابزارآلات، قفسه ها و غیره را نشان می دهد.

فلو چارت طراحی سیستماتیک کارخانه

Systematic Layout Planning (SLP)

جمع آوری اطلاعات جهت طراحی واحد صنعتی

تحلیل جریان مواد

تحلیل ارتباط فعالیتها

تعیین ارتباط بخشها

تخمین فضا

فضای موجود

نمودار ارتباط فعالیت ها

عوامل تغییر دهنده

محدودیت های عمل(فیزیکی)

توسعه راه حل های مختلف

انتخاب راه حل

منابع اطلاعاتی اصلی در طرح ریزی

اطلاعات کلیدی مورد نیاز جهت طراحی واحد های صنعتی بطور خلاصه به قرار زیر است:

محصول: چه چیزی قرار است تولید شود.

مقدار: چه مقدار از هر یک از اقلام باید تولید شود.

روش تولید: محصول چگونه ساخته می شود.(فرایند و ترتیب عملیات)

خدمات پشتیبانی: چه ماشین آلات و تجهیزاتی مورد نیاز است.

زمان: طی چه زمانی باید محصول تولید شود.

محل تاسیس کارخانه

در ایران سایت ها ، شهرک ها و پارک مختلفی به تولید اختصاص داده شده است. پارک های فن آوری ، شهرک های صنعتی ، مناطق ویژه اقتصادی از جمله این سایت ها هستند. برای ایجاد یک واحد صنعتی در هر یک از این سایت ها میبایست محدودیت و مزایای هریک بررسی شود تا با توجه به محصول تولیدی و رسته فعالیت سایت احداث کارخانه انتخاب شود . بعضی از این سایت ها محدودیت هایی برای رسته های فعالیتی دارند.

پارک فن آوری

پارک های فن آوری که مهمترین آنها در ایران پارک فن آوری پردیس به عنوان اولین پارک فن آوری در ایران، یکی از محدوده هایی است که به تولیدات شرکت های فن آور اختصاص داده شده است. استقرار در این پارک و پارک های فن آوری مشابه نیازمند برنامه تولید محصولی متفاوت است. استقرار در این پارک ها با بخشودگی و معافیت های مالیاتی و بهره مندی از شرایط وام بانکی نیز همراه است . در پارک فن آوری پردیس زمین به طور قطعی و دائم به خریدار منتقل می شود. همچنین طراحی معماری کارخانه و ساختمان در این پارک یکی از موارد بسیار مهم است.

منطقه ویژه

منطقه ویژه اقتصادی پرند و فرهاد، منطقه ویژه ری و منطقه آزاد منطقه 22 از مناطق ویژه تهران جهت طراحی واحد صنعتی و احداث کارخانه هستند. همچنین منطقه ویژه اقتصادی گرمسار نیز در فاصله نزدیک به تهران قرار دارد.

منطقه اقتصادی پیام به علت مجاورت با فرودگاه پیام یکی از نقاط ویژه احداث کارخانه به ویژه آن دسته تولید کنندگانی است که نیاز به صادرات و واردات محصولات دارند. مناطق ویژه اقتصادی به طور کلی از گمرک معاف هستند البته گمرک در این شرایط ویژگی های خاصی دارد که با توجه به نحوه ورود و خروج کالا از این مناطق تعیین می شود. در منطقه ویژه اقتصادی زمین به تولیدکننده اجاره داده می شود و این اجاره تمدید می شود . تولید کننده می تواند از سوله های موجود استفاده کند و یا در زمین اجاره ای ساختمان دلخواه خود را بنا کند. جهت استقرار و طراحی واحد صنعتی در هر یک از این شهرک ها میبایست شرایط خاص هر شهرک، ضوابط، دسترسی ها و همسایگی ها در نظر گرفته شود.

شهرک صنعتی

شهرک های صنعتی عباس آباد، علی آباد، خاوران، بهارستان ، خاتون آباد، ایوانکی ، چهاردانگه، اشتهارد، پرند، چرمشهر، شمس آباد ، سالاریه ،دانش، قرچک و ناحیه صنعتی بیجین ری،  برخی از شهرک های صنعتی اطراف تهران هستند. جهت استقرار و طراحی کارخانه و طراحی واحد صنعتی در هر یک از این شهرک ها میبایست شرایط خاص هر شهرک، ضوابط، دسترسی ها و همسایگی ها در نظر گرفته شود. اطلاعات کامل و مشخصات شهرک های صنعتی را می توانید از اینجا بخوانید.

در نوشتار بعدی اصول طراحی معماری کارخانه و طراحی واحد صنعتی معرفی خواهد شد.مشاوره احداث کارخانه جهت انتخاب بهترین موقعیت با توجه به فعالیت مدنظر تولید کنندگان انجام میشود.

ارسال شده در : آموزش و دانلود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

از جدیدترین مقالات معماری بهره مند شوید

ما را در اینستاگرام دنبال کنید

طبقه بندی